وقتي فرزندان به سن نوجواني مي رسند ،اصولا پدر و مادر راجع به ارتباط خود با او دچار نگراني مي شوند ، تغييرات چهره ي فرد هرچقدر ملموس باشد ، تغييرات رفتاري و دروني وي بيشتر خواهد بود و اين موضوع را والدين به خوبي حس مي کنند.آن ها فرزندي را مي بينند که مانند گذشته رفتار نمي کند ، مانند کودکي اش از تمام وقايع مدرسه تعريف نمي کند ، احساساتش را در ميان نمي گذارد و در خيلي مواقع با آن ها مخالفت کرده و نظري مخالف با نظر آن ها بيان مي کند.حتي به راحتي گذشته او را در آغوش نمي گيرند و در يک کلام احساس مي کنند ،روابط شان سرد شده.

اگر شما حس مي کنيد از فرزند تان دور شده ايد ، به راهکارهاي زير عمل کنيد و فراموش نکنيد که طبيعي است که کودک ديروز شما در مرحله گذر از کودکي به بزرگسالي رفتار متفاوتي از خود نشان دهد ، شما هم کمي تغيير کنيد و سعي داشته باشيد تا حال و هواي او را در اين روزها درک کنيد.
زمان اين تغييرات خيلي طولاني نيست و نحوه ي برخورد شما و چگونگي تعامل با او مي تواند در نحوه ي زندگي آينده ي او نقش موثري داشته باشد.
پذيرش نوجوانان: گام اول براي ايجاد و تحکيم رابطه اي دوستانه و صميمي با نوجوان اين است که او را با همه کمي ها و کاستي هايش قبول داشته باشيد. کاستي هاي رفتاري او را همچون نقاط قوت و توانايي هايش بپذيريد و به او به عنوان فردي که داراي استقلال، سليقه هاي خاص و عقايد قابل ارايه است،  نگاه کنيد.
نوجوانانتان را درک کنيد : درک و برداشت از زندگي و مسايل آن متفاوت از برداشتي است که نوجوان دارد. او زندگي را به ساده ترين وجه ممکن مي نگرد، به طوري که عقايدش براي شما پوچ و مسخره است. نسبت به عقايدش بي اهميت نباشيد. وي را تمسخر نکنيد.

گام اول براي ايجاد و تحکيم رابطه اي دوستانه و صميمي با نوجوان اين است که او را با همه کمي ها و کاستي هايش قبول داشته باشيد. کاستي هاي رفتاري او را همچون نقاط قوت و توانايي هايش بپذيريد .

راه انتقاد کردن صحيح را بياموزيد:در انتقاد از نوجوان دقت کنيم که تمام شخصيت آنها را مورد حمله قرار ندهيم و تنها آن قسمتي را مورد سوال قرار دهيم که نتوانسته وظيفه اش را درست انجام دهد. هرگز نبايد به نوجوان يا هر شخص ديگر بگوئيم: تو لياقت نداري و به درد هيچ کاري نمي خوري زيرا با اين جمله تمام حيطه وسيع شخصيت او را مورد حمله قرار داده ايم.

ارتباط را دو طرفه کنيد : اگر برخورد با نوجوان حاکي از ارتباط يک طرفه، معيوب و غيرقابل دوام باشد، به سرکشي و عصيان نوجوان در برابر دستورات شما منجر مي شود و به رابطه عاطفي و صميمانه ميان شما و او لطمه مي زند. در اين مواقع بهتر است در برخورد با نوجوان، هر زمان که سخني را گفتيد، از او نيز سخني بشنويد و نظر او را نسبت به وظايف محوله اش جويا شويد.

دست از نصيحت مستمر برداريد :وقتي اشتباهي را از طرف فرزندمان مشاهده مي کنيم ، بيشتر در مقام موعظه بر مي آييم تا اينکه واقعا دليل آن حادثه را جويا شده،به درد دل او گوش فرا دهيم .

خوب است در زمان لازم به صحبت هاي نوجوان گوش دهيم و با سخنان بجا و به موقع و به دور از نصيحت ، بحث را در جهتي که مي خواهيم هدايت کنيم. همه ي ما از نصيحت شنيدن بيزازيم و در برابر آن مقاومت مي کنيم . به همين علت توصيه اکيد بر اين است که از نصيحت مستقيم نوجوان بپرهيزيد و با ايجاد زمينه مساعد و استفاده از تجربيات ديگران ، آنگونه صحبت کنيد که نوجوان متوجه شود منافع خود او در کار است.

از نصيحت مستقيم نوجوان بپرهيزيد و با ايجاد زمينه مساعد و استفاده از تجربيات ديگران ، آنگونه صحبت کنيد که نوجوان متوجه شود منافع خود او در کار است.

براي ارتباط با نوجوان وقت کافي بگذاريد : نوجوانان نيازمند توجه هستند، آنها مي خواهند صحبت کنند، اعتراض کنند و از هيجانات و اتفاقاتي که در مدرسه مي افتد و يا از دوستان شان مي شنوند، حرف بزنند. هرچه زمان اين ارتباط با شما به عنوان مادر، پدر و يا مربي بيشتر باشد، خرسندي آنها بيشتر شده و امکان ارتباط نادرست و غلط آنها کمتر خواهد شد.

انرژي سرشار نوجوانان نياز به تخليه دارد: نوجوان در اين سنين داراي انرژي فراوان جسماني است. تشويق نوجوانان به انجام ورزش هاي گوناگون، شرکت در فعاليت هاي الگوسازي براي آنان و تحريک آنها بر همانندسازي با آن الگوها موجب مي شود تا آنها انرژي خود را به طريق منطقي تخليه کنند.

آموزش مهارت در برقراري روابط اجتماعي: با شرکت دادن فرزند نوجوان تان در جمع دوستان و آشنايان مهارت روابط اجتماعي او را افزايش دهيد. براي مثال، با فرزند نوجوان خود به گردش هاي دو نفره برويد و در بسياري از روابط اجتماعي مانند آشنا شدن با ديگران، خريد کردن از مغازه، پيدا کردن نشاني يک موسسه و درخواست انجام کاري از يک اداره با وي تمرين عملي کنيد.

به عنوان والدين يک نوجوان موارد زير را بخاطر بسپاريد :
 1- در برخورد با نوجوانان، ملايم و منطقي باشيد.
 2- هيچگاه نظرات خود را به نوجوانان، تحميل نکنيد.
 3- تجارب موفقيت آميز نوجوانان را افزايش دهيد.
 4- نوجوانان خود را با الگوهاي رفتاري مطلوب آشنا کنيد.
 5- نسبت به احساسات و عواطف نوجوانان خود بي تفاوت نباشيد.
 6- توجه داشته باشيد که مشاجرات لفظي درخانه (ميان پدر و مادر)، در روحيه يا رفتار نوجوان منعکس مي شود.
 7- به بهانه ي گفتگو با نوجوانان، اهداف خود را به آنها القا نکنيم.
 8- تحمل نوجوان را براي مواجه شدن با ناکامي هاي اجتماعي افزايش دهيد.
 9- براي پرکردن اوقات فراغت نوجوانان، اهميت بسياري قائل شويد.

منبع: روزنامه شاپرک

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

مجلس شورای اسلامی

درگاه ملی قوه قضائیه

خدمات الکترونیکی ایران

یایگاه اطلاع رسانی دولت

سامانه قوانین و مقررات

وزارت آموزش و پرورش

سیستم قدیمی

سیستم جدید

بازنشستگان

صندوق ذخیره فرهنگیان

اداره کل چاپ و توزیع کتب درسی

شبکه ملی مدارس

اداره کتابخانه و مرکز اسناد وزارت آموزش و پرورش

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش