|
جلسات آموزشی یا تدریس، براساس ویژگی های فراگیران و نظریه های روانشناسی در مورد رشد، تعیین و طراحی می شود و می بایست در زمانی صورت گیرد که دانش آموزان خسته نبوده و از نظر روانی و جسمی آماده باشند. ازطرفی محیطی که در آن یادگیری صورت می گیرد حد و مرزی ندارد، اما بخشی از این محیط عمداً برای آموزش طراحی می گردد که اصطلاحاً به آن فضای آموزشی یا کلاس درس می گویند.
در تنظیم فضای آموزشی باید میزان نور، صدا، وطریقه ی قرار گرفتن اثاثیه و ابزار در نظر گرفته شود. از این رو عواملی که در طراحی امکانات آموزشی دخالت دارند عبارتند از:
۱- نحوه ای که اطلاعات در اختیار دانش آموزان قرار می گیرد
۲- تعامل بین معلم و دانش آموزان
۳- نوع فعالیت هایی که دانش آموزان در آن شرکت دارند.
۴- اگر معلم را نیز یکی از امکانات آموزشی موجود در فضای آموزشی بدانیم جای او در کلاس و نحوه ی قرار گرفتن او در مقابل دانش آموزان نیز حائز اهمیت است.
۵- جای ابزارهای دیداری و شنیداری در کلاس نیز باید دقیقاً تعیین شود تا حداکثر استفاده از آنها صورت پذیرد.
همانطوری که بیان شد یکی از عوامل مهم در فرایند یاددهی - یادگیری،وضعیت فیزیکی کلاس است که شامل رنگ، نور، چینش نیمکت ها، تهویه و تعداد دانش آموزان می باشد. از این رو مدیران و مسئولین نظام آموزشی می بایست در تدوین فضای آموزشی بدان توجه خاص نمایند. در ذیل پیرامون تاثیر هر یک از موارد ذکر شده به اختصارتوضیحاتی داده می شود:
الف) رنگ:
همانطوری که می دانیم رنگ ها علاوه براینکه بر روح و روان آدمی تأثیرات گوناگونی به جای می گذارند، بر جسم او را نیز اثر گذارهستند. محققان بر این باورند که هر یک از رنگ ها فواید خاص درمانی محسوسی برای بدن انسان دارند و در این باره گزارش های متعددی مبنی بر استفاده های موفقیت آمیز از رنگ در درمان بسیاری از بیماری های فیزیکی دریافت کرده اند. برخی از دانشمندان حتی معتقدند تمایل ناخودآگاه ما به یک یا چند رنگ خاص می تواند نشانه ای از نیازهای بدن ما در جهت ترمیم خود باشد. اطلاع از خواص درمانی مختلفی که به هر یک از رنگ ها نسبت داده شده است می تواند کمک شایانی به انتخاب صحیح نوع رنگ هنگام تهیه لوازم و طراحی دکوراسیون فضاهای مختلف مدرسه نماید.
به عنوان مثال رنگ نارنجی، رنگ گرم و صمیمی است. نارنجی پرتوهای شادی آفرینی از خود ساطع می کند که موجب رفع خستگی است. یا رنگ سبز که انرژی زا و آرامش بخش است به طوری که اضطراب را از انسان دور می کند و موجب رفع تنش و گرفتگی های عضلانی می شود. به خصوص این که رنگ سبز، رنگی ایده آل برای فضاهایی است که در آنها تمرکز و آرامش مورد نیاز است.
ب) چینش نیمکت ها:
چیدمان دانش آموزان به طرق مختلف، بسته به نوع روش تدریس و علاقه مندی معلم جهت استفاده از روش های تدرس مختلف داشته و ضرورت آن می تواند حداقل چند دلیل داشته باشد : 1- دانش آموزان در این کلاس ها به مرحله شناختی و اجتماعی لازم برسند. ۲- منجر به کاهش رفتارهای ضد اجتماعی دانش آموزان گردد. ۳- از طرفی برای ارتباط و تعامل بیشتر دانش آموزان با یکدیگر و همچنین ارتباط مؤثر و چهره به چهره معلم با دانش آموزان می بایست نیمکت ها را طوری چینش نماید تا این مهم محقق گردد.
علمای تعلیم و تربیت بهترین روش چینش صندلی ها را به صورت دایره ای یا «U» شکل پیشنهاد می کنند، خصوصاً در درس هایی که نیاز به بحث و بررسی، فعالیت- های گروهی برای حل یک مسئله و یا انجام آزمایش و یک پروژه می باشد. در این صورت تعامل و ارتباط به شکل صحیح انجام پذیر خواهد بود. این امر باعث می گردد تمامی دانش آموزان درگیر آن فعالیت شوند و حالت انفعالی و خستگی در آنها به وجود نیاید.
ج) تهویه و تعداد دانش آموزان:
متناسب بودن مساحت و فضای کلاس با تعداد دانش آموزان و همچنین وجود هوای کافی و تهویه هوا باعث می شود هوای تازه و پر اکسیژن در کلاس در جریان باشد و تنفس راحت تر انجام گردد، در نتیجه حالت رخوت و کسالت از دانش آموزان دور شده و نشاط و سرزندگی به وجود آید.
ابزار تشویق:
در بحث تعامل بین معلّم و دانش آموز ابزار تشویق می تواند مهم ترین عامل ایجاد انگیزه در فرایند یاددهی-یادگیری را فراهم نماید.
در تعریف تشویق می توان گفت: تشویق عامل تقویت کننده ای است که به انسان نیرو و انرژی می دهد، شخصی که تشویق می شود از کار و زحمت خود احساس رضایت و خشنودی می کند و رضایت خاطر اوست که جلوی خستگی و بی میلی او را می گیرد. تشویق و تحسین مایه تقویت روح است و حس اعتماد را در فرد به وجود آورده و استعدادهای فرد را شکوفا ساخته و توان درونی اش را به فعلیّت درمی آورد و به او اطمینان می دهد که عمل وی عاقلانه و مورد تأیید بوده است در نتیجه موجب دل گرمی و نشاط او می گردد و در نهایت می توان گفت تشویق جلوه ای از تحسین و تقدیر و نوعی تأیید برای فرد است، که در سایه آن شوقی در آدمی پدید می آید که به رفتاری معین اقدام کرده و آن رفتار را مکرر می سازد..
خواب کافی:
خوابیدن هم مثل تغذیه یک کار غریزی است و هر یک از این دو، جزیی از غرایزی هستند که موجب بقاء انسان بوده و از جایگاه بسیار مهمی در زندگی ما برخوردار می باشند.
خواب ناکافی از جهت های مختلف بر انسان عواقب سوء می گذارد. از نظر جسمی در صورت بی خوابی، بیماری های مزمن گسترش می یابد، تغییراتی نیز در فرمول خون به وجود می آید که در درازمدت سبب پیدایش کم خونی می گردد و حالت کسالت همراه با خستگی دایمی و فزاینده و یک حالت تنبلی که به خوبی نمی توان آن را توجیه کرد، تولید می کند. ازطرفی بدخوابی نه تنها باعث خستگی می گردد، بلکه نیروی جسمی را نیز کاهش داده و عمل گوارش را مشکل تر و کندتر می سازد و عملکرد حواس نیز مختل می شود.
دانش آموزانی که خواب کافی نداشته باشند، عصبی، نگران، ناپایدار و سپس مضطرب شده و از مرحله روانی شدید به مرحله کوفتگی و خستگی می رسند. شخص کم خواب دائماً دچار ناراحتی روانی می شود. چنین فردی خصایص بسیار با ارزش خود یعنی دوراندیشی را از دست می دهد. براثر بی خوابی روزبه روز بر افسردگی کودکان افزوده می شود و مشکلات دیگری در این زمینه برای آنها عارض می گردد، از جمله کم اشتهایی، ضعف انرژی، مشکلات روحی، کناره جویی از دوستان و فعالیت ها، احساس بی ارزش بودن و اندوهگینی نمونه ای از آنهاست .
از جمله عوامل دیگری که موجب بالا بردن کیفیت آموزش در کلاس می شود، دمای کلاس،شاد بودن معلم و کارکنان مدرسه،عدم استفاده از تنبیه بدنی،استفاده از موزیک های ملایم و مناسب، محبت اولیای مدرسه به تمام دانش آموزان ، شرکت تعاونی فعال مدرسه و... نام برد.
استفاده از مطلب باذکر منبع بلامانع است
+ نوشته شده در سه شنبه هفتم دی ۱۳۸۹ساعت 10:28 توسط حمید رضا افشاری
|
|
