مقاله ای را در سایت میگنا مطالعه می کردم که اشاره به موضوعی در زمینه افسردگی در ایام تعطیلات داشت لازم دیدم با توجه به آغاز تعطیلات نوروزی بد نیست برای اطلاع درج گردد لذا عیناْ موارد را جهت مطالعه در ذیل آورده ام .

غم يکي از حس‌هاي طبيعي انساني است اما آنچه مي‌تواند يک نفر را غمگين کند، شايد نتواند ديگري را تحت‌تاثير قرار بدهد. مثلا تعطيلات! بله بعضي افراد از اينکه تعطيلات در راه است احساس خوبي ندارند و مضطرب و افسرده مي‌شوند....

شما هم اين حس را تجربه کرده‌ايد؟ عصر جمعه‌اي بوده که شما را تا حد از خودبي‌خود شدن ببرد؟ سر درد بي‌دليل و يکباره را در روزهاي تعطيل تجربه کرده‌ايد؟ روزهاي عيد برايتان حال و هواي خوبي دارند يا نه از حالا نگران عصرهاي اين روزهاي تعطيل هستيد؟ اگر اين‌طور است، بايد بدانيد حال و احوالتان خيلي عجيب و غريب نيست چون مردمان بسياري در سراسر دنيا احساس شما را دارند و امروزه اين حالت را با نام «نشانگان افسردگي تعطيلات» مي‌شناسند. اگر دچار اين حالت هستيد يا کسي را مي‌شناسيد که در پيچ و خم اين حالت‌ها، حال شما را هم در روزهاي تعطيل مي‌گيرد، اين مطلب را بخوانيد تا درباره اين نشانگان، دلايل ايجاد آن و راه‌هاي درمان آن بيشتر بدانيد.

دلایل افسردگي در تعطيلات :


اصلي‌ترين دلايل اين افسردگي که تا به حال شناخته شده‌اند عبارتند از:

استرس، خستگي، توقعات بي‌جا و غيرواقعي، پولکي بودن بيش از حد، دلهره‌هاي اقتصادي، تصورات و انتظارات غيرواقعي از خودمان و شرايط، قبول مسووليت‌هاي بسيار زياد و خارج از توان، دور بودن از خانواده و دوستان و...


نشانه‌هاي افسردگي تعطيلات چيست؟


تعادل برقرار کردن و نظم دادن به برنامه خريدهاي آخر سال يا تعطيلات پيش‌رو، برنامه‌ريزي براي مهماني‌ها، ‌عمل کردن به دستورات خانوادگي، مهمان‌داري و... مي‌توانند نشانه چه باشند؟ اينکه شما يک تنه همه کارها را انجام مي‌دهيد؟ نشانه اينکه مودب و اجتماعي هستيد؟ نشانه يک مادر يا پدر پر مشغله؟ نه، گاهي اين رفتارها نشان مي‌دهد فرد فشارهاي عصبي زيادي را در اين ايام تحمل مي‌کند و به نوعي مي‌خواهد خود را با اين رفتار نشان دهد اما هم از درون آسيب مي‌بيند و هم از بيرون. زيرا عوارضي مانند سردرد، ‌تشنگي بيش از حد، زياده‌خوري و بي‌خوابي مي‌شود.

البته برخي هم اين علايم را در همان زمان تعطيلات نشان نمي‌دهند و بعد از تعطيلات چنين حالت‌هايي را تجربه مي‌کنند. اگر احساس نارضايتي و خستگي از اين همه کار را هم به آنها اضافه کنيم، ديگر اوضاع تقريبا وخيم مي‌شود.

شدت اين افسردگي و غم در افراد تفاوت دارد؛ برخي ساعتي اين حس را تجربه مي‌کنند و برخي ديگر چند روزي اين حس را دارند ولي بعضي‌ها خيلي بيشتر از اينها از اين وضعيت رنج مي‌برند. آنها دچار افسردگي‌هاي جدي‌تري هستند، مثل افسردگي فصلي و اختلال‌هاي عاطفي. اين افراد به غير از حالت‌هاي بد روحي دچار علايم فيزيکي هم مي‌شوند:

سردردهاي طولاني‌مدت را تجربه مي‌کنند، با اينکه کار زيادي انجام نداده‌اند خستگي شديدي دارند، با هر بهانه‌اي و به مدت طولاني گريه مي‌کنند، تغيير حالت‌هاي شديد روحي پيدا مي‌کنند و در فاصله کمي شاد هستند و يکباره دوباره غمگين مي‌شوند، ‌زودرنج مي‌شوند، ‌نمي‌توانند تمرکز کنند، بدن درد دارند، بي‌ميلي جنسي پيدا مي‌کنند، بي‌خواب مي‌شوند، فعاليت بدني‌شان پايين مي‌آيد، اشتهاي زيادي پيدا مي‌کنند و همين باعث بالا رفتن شديد وزنشان مي‌شود.


درمانش چيست؟


تمام افسردگي‌هاي فصلي و تعطيلاتي که درباره‌شان حرف زديم، مي‌توانند بهبود پيدا کنند اما چگونه؟

• يکي از روش‌هاي موثر، توجه کردن به اين افراد و حمايت آنها در اين محدوده زماني است.
• پيداکردن راهي براي کاهش استرس‌هاي تعطيلات، مثل برعهده گرفتن قسمتي از کارها، لغو برنامه بعضي مهماني‌ها و حتي صرف‌نظر کردن از بعضي مسافرت‌هاي کوتاه يا بلندمدتي که با خود استرس به همراه مي‌آورند.
• برنامه‌ريزي براي حل مشکلات مالي تا حد ممکن.
• افزايش زمان استراحت و ورزش و بازپروري دروني
• مراجعه به مشاور يا شرکت در گروه‌هاي همياري که براي همين موارد تشکيل شده‌اند. از ياد نبريد بيان اين حالت و صحبت درباره آن تا حد زيادي مي‌تواند کمک‌کننده باشد. همچنين اين گروه‌ها در مواقع حساس مي‌توانند شما را حمايت معنوي کنند.
• علاوه بر اينها يک مرحله مهم در پيشگيري از بروز نشانه‌هاي اختلال عاطفي فصلي، قرار گرفتن در معرض نور است، مخصوصا نورهاي فلورسانت که افسردگي را تا حد قابل‌توجهي بهبود بخشند. اگر هم قصد سفر را داريد، حتما نقاط آفتابي را در اين ايام انتخاب کنيد نه نقاط ابري و گرفته را.


پيشگيري هم دارد؟


اين راهنمايي‌ها مي‌تواند در پيشگيري از افسردگي تعطيلات و فصلي به شما کمک کند:

• انتظارات واقع‌بينانه از تعطيلات داشته باشيد و براي خودتان اهداف واقع‌بينانه تنظيم کنيد.
• بيش از توانتان مسووليت قبول نکنيد و حتي توصيه مي‌شود در اين مدت مسووليت‌هاي کمتري قبول کنيد.
• برنامه‌هايي که داريد روي کاغذ بياوريد و زمان‌بندي کنيد تا دچار استرس نشويد.
• در مورد آنچه مي‌توانيد يا نمي‌توانيد انجام دهيد، واقع‌بين باشيد.
• تلاش کنيد در زمان حال زندگي کنيد و از اكنون لذت ببريد.
• با خوش‌بيني به فردا نگاه کنيد.
• اگر تنها هستيد، سعي کنيد داوطلبانه بخشي از وقت خود را براي کمک به ديگران اختصاص دهيد.
• آرام بگيريد و مدتي بدون هياهو به قطره‌هاي باران، منظره کوه يا خيابان و کوچه‌ نگاه کنيد.
• از افرادي که به شما استرس وارد مي‌کنند، تا حد ممکن دوري کنيد.
• از پيدا کردن دوستان جديد نترسيد.
• زماني را به خودتان اختصاص دهيد.
• بيش از حد و بودجه‌تان در تعطيلات خرج نکنيد زيرا اين کار احتمال ابتلاي شما را به افسردگي تعطيلات بيشتر مي‌کند.

7 راه مـقـابـلـه بـا افـسـردگي تـعـطـيـلات
تعطيلات معمولا براي افراد شادي‏بخش و باعث تمدد اعصاب است ولي مي‏تواند براي برخي افسردگي را به دنبال داشته باشد. در واقع در درصد کمي از افراد، تعطيلات با احساس غم، عدم ارتباط با ديگران، احساس بطالت، يکنواختي و بي‏برنامگي همراه است و تغيير فصل و برخي شرايط آب و هوايي هم مزيد بر علت مي‏شوند...

افسردگي معمولا در افرادي بروز مي‌كند که زمينه شخصيتي ناراحتي داشته و براي تعطيلات خود برنامه‏ريزي نکرده باشند. برخي دانش‏آموزان نيز به‏خصوص در پايان تعطيلات به دليل انجام ندادن تکاليف و برنامه‏ريزي نكردن در طول تعطيلات دچار افسردگي مي‏شوند. البته نبايد از سالمندان، بيماران ناتوان و افراد تنهايي که کسي را براي بيرون رفتن و خوش‏گذراندن ندارند، غافل ماند. به همه افرادي که در طول تعطيلات دچار اين حالت‌ها مي‏شوند توصيه مي‌کنم:


1. براي روزهاي تعطيل خود برنامه ‏ريزي داشته باشيد و فقط به خوابيدن و دراز کشيدن و تلويزيون تماشاكردن بسنده نکنيد. اين کارها را هميشه و هر زمان مي‏توان انجام داد.
2. ورزش و ديدار اقوام، آشنايان و دوستان را فراموش نکنيد.
3. به کارهاي عقب‏ مانده‏ تان رسيدگي کنيد.
4. کار امروز را به فردا واگذار نکنيد. سعي کنيد طي تعطيلات به امور فوق‏ برنامه خود برسيد زيرا به قول معروف «زود دير مي‏شود».
5. به همه کارهايي که آرزو داشتيد در يک فرصت مناسب انجام شان دهيد فکر و آنها را شروع کنيد و به فکر تعطيلات بعدي نباشيد.
6. از طبيعت و محيط پيرامون خود لذت ببريد و به دنبال ايراد و اشکال نگرديد. اگر آسان بگيريد، دنيا هم به شما آسان خواهد گرفت.
7. علاوه بر لذت بردن از محيط اطراف، با برنامه ‏ريزي مناسب و روزانه به امور تحصيلي و شغلي خود بپردازيد تا هميشه نگران آخر تعطيلات و انجام ندادن تکاليف خود نباشيد.

دکتر محمدرضا خدايي/عضو هيات علمي دانشگاه علوم توانبخشي هفته نامه سلامت 24/12/1390

منبع : سایت میگنا

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

مجلس شورای اسلامی

درگاه ملی قوه قضائیه

خدمات الکترونیکی ایران

یایگاه اطلاع رسانی دولت

سامانه قوانین و مقررات

وزارت آموزش و پرورش

سیستم قدیمی

سیستم جدید

بازنشستگان

صندوق ذخیره فرهنگیان

اداره کل چاپ و توزیع کتب درسی

شبکه ملی مدارس

اداره کتابخانه و مرکز اسناد وزارت آموزش و پرورش

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش