در سازمان های همیشه در حال بهبود، مدیران نقش بسیار چشم گیر و حیاتی دارند به گونه ای که مدیر قادر است زمینه ی لازم برای افزایش خلاقیت و نوآوری کارکنان را فراهم کند و با رهبری خویش خلاقیت آنها را برور سازد و یا این که عملکرد او بصورتی باشد که مانع بروز خلاقیت و ابتکار گردد. مدیر خلاق کسی است که کارها را توسط همة کارکنان به انجام می رساند.

مدیران خلاق دارای خصوصیات متعددی هستند که به پاره ای از آنها اشاره می کنیم:

۱- ایجاد هم سویی بین اهداف فــــردی و اهداف سازمانی

۲- رایج کـــردن نظام آموزشی مستمــر و همگانی

۳- تــرویج کار تیمی و بـــر قراری ارتباطات همــه جانبه

۴- تمرکز روی فرایندها و ترویج تفکر سيستماتيك بجای تمرکز روی افراد و گروه ها

۵- ریسک پذیری

۶- به حداقل رساندن کنتــرل از بیرون و ترویج خود ارزیابـی

۷- محدود نکردن کارکنان با کاهش تقسیم کار و دادن حد اکثر آزادی عمل به آنها

۸- تمـرکز روی مشتری و ترویج فـــرهنگ مشتری مداری در سازمان

۹- تحمل راه ها و پیشنهادات غیـر عملی و حتــی دور از ذهن

۱۰- تحمل تضاد در آراء و عقاید کاركنان و فرصت تلقی کردن آنها (زیرا هماهنگی و توافق کامل بین کارکنان و واحدها لزوماً به عملکرد موفق منجر نمی شود).

مـــــوانع خلاقیت ونوآوری درسازمانهـــا:

1- عـــدم اعتماد به نفس و ترس از تمسخـــــر دیگـــران

موجب می گردد کارکنان از بیان عقاید خود خودداری نمایند.

2- محافظه کــــاری

مدیریت باری به هر جهت و عدم استقبال از تغییر موجب رکورد و رخوت در سیستم و کارکنان و در نتیجه زوال خلاقیت می گردید.

3- نداشتـــــن تعهــــد

اصل اولیه و ضروری سازمان ها جهت قدم نهادن در عرصه تعهد مدیران و کارکنان می باشد بدون این تعهد همة فعالیت ها در زمینة ارتقا و بهبود فعالیت ها علی رغم اساسی و مهم بودن، روزی شكست را تجربه کرده و ره به جایی نخواهند برد.

4- وابستگـــی و جمــــود فکــــری

نبودن تفکر و اندیشه جدید و وابستگی به غیر و تبعیت بی چون و چرا از آنان مانعی عمده در سر راه تفکر خلاق و بروز نو آوری است.

5- نداشتن دانش و مهــــــــارت کافـــــی

همانگونه که در بحث پیشین اشاره شد خلاقیت برای شعله ور شدن نیازمند تمرین و ممارست و گسترش دامنه دانش و مهارت است سازمان هایی که در آنها آموزش همگانی رایج نبوده و ارتقای دانش و مهارت را ارزش تلقی نمی کنند، جوشش خلاقیت را تجربه نخواهند کرد.

6- نداشتن صبـــر و حـــوصله

تعجیل در دست یابی به اهداف و نداشتن برنامه بلند مدت برای رسیدن به سازمانی خلاق و پویا مانعی عمده در راه بروز خلاقیت است.

7- عــــــدم تمـــرکـــــز ذهنــی

پریدن از موضوعی به موضوع دیگر، نداشتن ماموریت و رسالت سازمانی روشن، بر گزیدن اهداف متعدد و غیر مرتبط و عدم تمرکز بر موضوعی ویژه مانع ظهور خلاقیت است.

8- تفکــر خط تـــراموايي

این تفکر مانع عمده در مقابل تغییر خلاقیت هاست چرا که طریق از قبل پیموده شده را توصیه می کند و آنها را تنها راه انجام فعالیتها می پندارد.

9- عــــدم انعطـــــاف پذیــــــری

به تدریج مشارکت کارکنان را به حداقل رسانده و آنها را از ارائه اندیشه ای نو دل سرد می کند در نتیجه افکار و عقایدی جدید زمینه ظهور را نمی یابند.

10- قضـــــــــــاوت و ارزیابـــی فــــوری

نظرات جدید بدون داشتن فرصت ارزیابی با موضع گیری مدیران راهی سطل اشغال می شوند.

از آنچه گذشت چنین استنباط می شود که با شیوة سنتی و رایج فعلی سازمان ها قابل اداره کردن نیستند. "عالمی دیگر بباید ساخت و ز نو آدمی " باید از چارچوب های ساخته شده که حاصلی جز محدودیت و محصور کردن کارکنان نداشته و ندارند خارج شد، باید به گونه ای دیگر اندیشید باید به گونه ای دیگر حرکت کرد امروزه تغییرات به قدری شدید و پیشرفت ها به قدری سریع هستند که پیش بینی آینده ای در هالة ابهام، بسیار مشکل شده است.چنین به نظر می رسد که در این آشفته بازار با تکیه بر فلسفه مدیریتی جامع می توان از فضای ابهام آلود حاضر فرصتی برای تغییر فراهم ساخت تا راه به سوی قله های فتح و پیروزی گشوده گردد. این امر با همت مدیران ارشد و با شناخت موانع خلاقیت، از بین بردن موانع و ایجاد آمادگی سازمانی جهت بروز خلاقیت ها و ابتکارات، باشناخت دقیق فرایندهای سازمان و ارتقای مستمر فراگیر آنها در جهت جلب رضایت مشتریها امکان پذیر است به شرطی که زمینة تلاش، همیاری و مشارکت همه جانبه کارکنان صاحب دانش و مهارت فراهم گردیده باشد.

منابــــــــع:

۱- روش گــــروهی حل مسئله، مایک رابسون

۲- فرمول نابغه ها، برایان تــــریسی

۳- مبانی مدیــــریت کیفیت، ابوالفتح لامعـــــی

۴- خلاقیت و نوآوری در سازمان، علی نیای آرام ماهنامة تدبیر شمارة 85

۵- خلاقیت و نــــو آوری، حسن زارعـــــی متین

۶- فصلنامـــــة دانش و مدیـــریت شمارة 24

۷- تکنـــولوژی فکــــر، علیــرضا آزمندیان  

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

مجلس شورای اسلامی

درگاه ملی قوه قضائیه

خدمات الکترونیکی ایران

یایگاه اطلاع رسانی دولت

سامانه قوانین و مقررات

وزارت آموزش و پرورش

سیستم قدیمی

سیستم جدید

بازنشستگان

صندوق ذخیره فرهنگیان

اداره کل چاپ و توزیع کتب درسی

شبکه ملی مدارس

اداره کتابخانه و مرکز اسناد وزارت آموزش و پرورش

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش